Stefan Gruszczyk: Lot Tu-154M był nonszalancki, załoga nie była zgrana


Sobota, 19 czerwca (09:02)

Załoga na lot do Smoleńska została niewłaściwie dobrana. Ze stenogramów wynika, że kiedy przechodzą na język rosyjski komunikację od nawigatora przejmuje kapitan. To niedopuszczalne – mówi w Przesłuchaniu w RMF FM były pilot 36. Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego Stefan Gruszczyk. Pułkownik zaznacza, że przepisy w lotnictwie pisane są krwią i wszelkie decyzje dotyczące lotu należało podjąć przed startem: Tu wszystko nonszalancko było zrobione.

Agnieszka Burzyńska: 70 dni po katastrofie tupolewa. Co wiemy na pewno? Coś wiemy?

Stefan Gruszczyk Wiemy.

Agnieszka Burzyńska: Co?

Stefan Gruszczyk Załoga zrobiła jeden podstawowy błąd – przy tych warunkach nie miała prawa lądować w Smoleńsku.

Agnieszka Burzyńska: A potrafi pan znaleźć odpowiedź na pytanie, dlaczego lądowali?

Stefan Gruszczyk Według mojej oceny po prostu załoga zaryzykowała – zrobiła to, czego jej nie wolno było robić. Na tych 100 metrach podjęli decyzję, a podjął decyzję prawdopodobnie dowódca załogi, że będą szukali ziemi i będą próbowali wylądować.

Agnieszka Burzyńska: Zaryzykowała, dlaczego? Przecież nikt nie jest samobójcą?

Stefan Gruszczyk Nikt nie jest, ale są pewne sytuacje w tym zawodzie, a szczególnie w zawodzie tego dowódcy przy lotach z tak ważnymi osobami, że jest taki psychiczny nacisk na dowódcę.

Agnieszka Burzyńska: Że trzeba?

Stefan Gruszczyk Nie powinno się tego mówić w ten sposób, jak ja to teraz powiem, że „bo musimy wylądować”. Nie powinno do tego dojść.

Agnieszka Burzyńska: Stenogramy sugerują całkowity spokój, prawie do końca włączony jest autopilot, załoga spokojnie odlicza wysokość do 20 metrów. Rozumie to pan?

Stefan Gruszczyk Rozumiem. To już robili to, czego nie powinni, jak mówiłem wcześniej. Pierwsza dla mnie rzecz, że wysokość odczytywali według radiowysokościomierza, czego im nie wolno było robić. W końcówce do lądowania nie posługuje się radiowysokościomierzem, tylko wysokościomierzem barometrycznym, który jest ustawiony na ciśnienie lotniska, które mieli podane. Z korespondencji wynika, że ustawili je również. Według tego wysokościomierza powinni podchodzić do lądowania.

Agnieszka Burzyńska: Podchodzili też na autopilocie.

Stefan Gruszczyk A to już jest niedopuszczalne. Autopilot powinien być wyłączony na 100 metrach. Na tej wysokości powinni się zatrzymać.

Agnieszka Burzyńska: Czyli absolutna wina załogi, pilota?

Stefan Gruszczyk Tak.

Agnieszka Burzyńska: A potrafi pan znaleźć odpowiedź na to, co w kabinie pilotów robił generał Błasik?

Stefan Gruszczyk Dla mnie nie powinien się tam znajdować w ogóle. Ja bym zakończył na tym tę odpowiedź. Nie powinno go być w kabinie. Od wysokości 3 tysięcy metrów do lądowania nikt nie ma prawa przebywać oprócz załogi w kabinie. Nikt.

Agnieszka Burzyńska: Nawet dowódca sił powietrznych?

Stefan Gruszczyk Nawet dowódca sił powietrznych.

Agnieszka Burzyńska: Ze stenogramów wynika, że generał mówi do kogoś: „Mechanizacja skrzydeł służy do…” – tak jakby tłumaczył coś laikowi.

Stefan Gruszczyk To dla mnie jest – w ogóle przy tego typu pogodzie, przy naprężeniu w kabinie, żeby ktoś jeszcze mówił o takich rzeczach, komuś coś tłumaczył – po prostu śmieszne.

Agnieszka Burzyńska: A dyrektor protokołu dyplomatycznego, którego głos również tam słychać, mógł być w kabinie? Pojawiają się takie głosy, że piloci muszą jakoś poinformować kancelarię czy to prezydenta, czy to premiera, że są kłopoty z planowym przylotem, więc obecność urzędnika nie powinna budzić zastrzeżeń. Tak jest?

Stefan Gruszczyk Nie. Od tego nie jest urzędnik. Od tego jest załoga kabinowa, czyli szefowa stewardess.

Agnieszka Burzyńska: Pokładu?

Stefan Gruszczyk Tak. Pokładu. Oni mają łączność z nią, wzywają ją i mówią: „Proszę to przekazać głównemu pasażerowi”, i koniec na tym.

Agnieszka Burzyńska: A gdyby pan siedział za sterami tupolewa i szef protokołu oznajmiłby panu: „Prezydent nie podjął jeszcze decyzji”, jakby pan to odczytał?

Stefan Gruszczyk Ja jestem w ogóle zdziwiony tym, że nie podjął decyzji prezydent.

Agnieszka Burzyńska: No właśnie, czy może prezydent podejmować jakiekolwiek decyzje?

Stefan Gruszczyk Nie w powietrzu.

Agnieszka Burzyńska: A kiedy?

Stefan Gruszczyk Na ziemi, w czasie przygotowania tego wylotu. Na pewno powinna być taka dyskusja. Pogody nie ma, bo zgłoszono na pewno prezydentowi, i podejmujemy decyzję, co robimy – czy opóźniamy wylot – nic by się nie stało, prawda? Sprawa następna, lecimy, nie pogody…

Agnieszka Burzyńska: Wracamy?

Stefan Gruszczyk I tu teraz, gdzie? Czy nawet do Warszawy – bierzemy więcej paliwa, aby wrócić do Warszawy, albo lądujemy na którymś lotnisku zapasowym. Ale to musi załoga, dowódca pułku i główny pasażer musi wiedzieć przed wylotem.

Agnieszka Burzyńska: To był główny grzech, brak planu B?

Stefan Gruszczyk Tak. Według mnie tak.

Agnieszka Burzyńska: Czy te wizyty w kokpicie oznaczają, że piloci dali sobie wejść na głowę?

Stefan Gruszczyk Może nie na głowę, ale na pewno jakaś ta podległość wojskowa mogła mieć wpływ.

Agnieszka Burzyńska: Czyli obecność generała Błasika?

Stefan Gruszczyk Tak. Jak już zaznaczałem, on w żadnym wypadku nie powinien się znajdować w kabinie.

Agnieszka Burzyńska: Gdy latał pan w pułku, często przychodził ktoś ważny i mówił: „Ląduj!”?

Stefan Gruszczyk W czasie lotu nigdy. Natomiast przed lotem były dyskusje, były nawet straszenia.

Agnieszka Burzyńska: Jakie straszenia?

Stefan Gruszczyk: „No bo jak nie polecimy, to wiecie, jak tutaj służbowo sobie potem…” Tego typu się zdarzały rzeczy, ale – ja mówię – przed lotem. W czasie lotu nikt nie miał prawa ingerować w załogę. Takie sprawy to muszą być dopięte, a szczególnie z najważniejszą osobą w państwie, żeby… Tak to według mnie nonszalancko było zrobione, że…

Agnieszka Burzyńska: Wszyscy tłumaczą, że nie było żadnej nonszalancji. Lotniska zapasowe były wskazane – Witebsk, Mińsk w razie czego.

Stefan Gruszczyk: Ale co z tego? Co z tego, skoro nie była omówiona sytuacja, bo załoga, dowódca powinien na ziemi, siadając do tego… „Aha, nie ma pogody, robimy ten wariant, który był omówiony”. I wszyscy wiedzą.

Agnieszka Burzyńska: A tak szczerze, nigdy nie zdarzyło się panu zaryzykować? Tak z ręką na sercu.

Stefan Gruszczyk: W lotnictwie już transportowym nigdy. Wszystkie przepisy w lotnictwie pisane są krwią i jeżeli lotnik to będzie miał przed oczyma, to nigdy nie zrobi jakiegoś głupstwa „a bo może spróbuję”.

Agnieszka Burzyńska: A jaka była rola kontrolera, który uparcie powtarzał „na ścieżce”, czyli wszystko idzie dobrze? Czy piloci popełnili błąd, słuchając tych uspokajających informacji?

Stefan Gruszczyk: To był radar, który ogólnie, nie szczegółowo, mówił, że i na kursie, i na ścieżce. Ale z błędami, bo to nie był radar precyzyjny.

Agnieszka Burzyńska: Czyli nie powinni brać tego pod uwagę?

Stefan Gruszczyk: W pewnym sensie tak, ale przecież oni mają przyrządy przed nosem.

Agnieszka Burzyńska: Michał Fiszer mówi: „Gdy dochodzi do katastrofy, to zbiegają się takie okoliczności, że nikt nigdy by nie wpadł, że może dojść do zbiegu takich przypadków”. Co tu się zbiegło? Czego nie można było przewidzieć?

Stefan Gruszczyk: Jak się zniżali poniżej 100 metrów, to – według mnie – można było już wszystko przewidzieć. To, co ja wyczułem, że niezgranie tej załogi było; że załoga była niewłaściwie dobrana i – mówię – związane to było ze sprawą języka rosyjskiego…

Agnieszka Burzyńska: Kapitan mówił po rosyjsku.

Stefan Gruszczyk: Tak. To nawet jest, jak prześledzi się stenogram, to póki pracowali po angielsku, to pracował nawigator, a później jak przeszli na rosyjski, to już dowódca załogi.

Agnieszka Burzyńska: Ale dowódca nie powinien tego robić?

Stefan Gruszczyk: Nie powinien tego robić, bo od tego jest właśnie nawigator. Taki jest podział w załodze, takiej czteroosobowej, w jakiej oni byli. Bo to jest dodatkowe obciążenie. Proszę sobie wyobrazić, że zła pogoda, kapitan jest skupiony na podejściu do lądowania i jeszcze musi łączność prowadzić. To jest dodatkowe jakby rozproszenie tego, na co ja mam zwracać uwagę. Później to zejście i prawdopodobnie – jak mówię – szukanie tej ziemi nieszczęsnej.

Agnieszka Burzyńska: Wszyscy szukali tej ziemi.

Stefan Gruszczyk: Też się w ten sposób… Jak już tak sobie teoretycznie mówimy, to się tak nie szuka ziemi. Szuka jeden, a reszta według przyrządów ściśle leci.

Agnieszka Burzyńska: Czy powinny zostać dźwiękowe zapisy rozmów z kabiny pilotów po ich odszumieniu?

Stefan Gruszczyk: Zobaczymy, co z tego wyjdzie. Nie wiem, czy pani…

Agnieszka Burzyńska: Ale czy one mogą coś wnieść w ogóle?

Stefan Gruszczyk: Mogą, w pewnych elementach mogą coś wnieść, bo tam, gdzie są jakieś niezrozumiałe odpowiedzi, dałyby może pełny wyraz do czegoś. Ja nawet podpowiem taki fakt, że załoga nie dostała zgody na lądowanie, tylko dostała te słynne – co ja rozszyfrowałem – „posadku dopołnitielno”, czyli to nie jest zgoda na lądowanie. Potem jest coś niezrozumiałego, ktoś powiedział, a później jest „dziękuję”. Komendy na lądowanie… Nie dziękuje się za taką komendę. A to słowo, co było przed tym… A może to właśnie jakieś słowo: „a co on powiedział?”. Bo ja tak podejrzewam, że oni nie zrozumieli, co wieża im powiedziała.

Agnieszka Burzyńska: Czyli jednym słowem, jednak ujawnienie tego mogłoby rozjaśnić sytuację. Czyli powinno być?

Stefan Gruszczyk: Ale nie dla opinii publicznej. Tak mnie się wydaje.

Agnieszka Burzyńska: Dla kogo w takim razie?

Stefan Gruszczyk: Dla fachowców. Dla tych, którzy zrobią coś, żeby już nigdy się coś takiego – odpukać – nie powtórzyło. Ja już mówię w ogóle o katastrofie. Bo przecież wziąć pod uwagę: dwa lata wcześniej ta casa. Dla mnie, dla pilota, który latał, to wiem, że podobna przyczyna – w sensie pogodowym – i tej casy, i tego tupolewa: i tam nie mieli prawa lądować w tych warunkach, próbowali; i tu to samo. Dla mnie niezrozumiałe naprawdę.

RMF FM

Dodaj komentarz

Filed under Uncategorized

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s